Welke klei
| Soort | Stooktemperatuur | Waterdicht | Geschikt voor |
|---|---|---|---|
| Aardewerk | ongeveer 1000 tot 1150 graden | Alleen met glazuur | Decoratie, potten, eerste stukken |
| Steengoed | ongeveer 1200 tot 1280 graden | Ja, ook ongeglazuurd grotendeels | Servies, bekers, buitenwerk |
| Zelfhardende klei | Niet stoken, droogt aan de lucht | Nee | Decoratie, sieraden, kinderwerk |
Zelfhardende klei is handig zonder oven, maar niet voedselveilig en niet bestand tegen water. Voor een beker of kom is gestookte klei nodig.
Drie technieken
Duimpot
Een bal klei ter grootte van een mandarijn, met de duim in het midden ingedrukt en rondom tussen duim en vingers dunner geknepen. Geschikt voor kommetjes, theelichthouders en kleine schaaltjes.
Worsttechniek
Klei uitgerold tot worsten van ongeveer een centimeter dik, in ringen op een bodem gestapeld. De naden worden aan de binnen- en buitenkant dichtgestreken. Geschikt voor hogere vormen zoals vazen en potten.
Plaattechniek
Klei uitgerold tussen twee latten tot een gelijke plaat van 5 tot 7 mm, daarna op maat gesneden en tot een vorm gezet. Geschikt voor rechthoekige schalen, tegels en cilinders rond een koker.
Maten en verbindingen
- De wand is overal ongeveer even dik, tussen 5 en 8 mm. Dikke en dunne delen drogen ongelijk en scheuren.
- De klei wordt voor gebruik gekneed om luchtbellen te verwijderen. Ingesloten lucht kan in de oven een stuk laten barsten.
- Delen verbinden: beide vlakken opkrassen, een laagje slib (klei aangelengd met water) aanbrengen en stevig aandrukken.
- Klei krimpt ongeveer 10 tot 13 procent tussen nat en gestookt. Het precieze getal staat op de verpakking.
Drogen
Het werk droogt langzaam, de eerste dagen losjes onder plastic. Afhankelijk van dikte en luchtvochtigheid is een stuk na een tot twee weken botdroog: licht van kleur en niet meer koel aan de wang. Pas dan mag het de oven in.
Stoken zonder eigen oven
| Stap | Temperatuur | Doel |
|---|---|---|
| Biscuitstook | ongeveer 900 tot 1000 graden | Klei wordt hard en poreus, neemt glazuur op |
| Glazuurstook | Volgens klei en glazuur | Glazuur smelt tot een gesloten laag |
Veel keramiekateliers en hobbywinkels bieden stookservice aan: stoken per stuk, per plank of per volle oven. Het loont om vooraf te vragen welke klei en welk temperatuurbereik zij stoken, want steengoed en aardewerk gaan niet samen in dezelfde glazuurstook.
Voedselveilig
Alleen glazuur dat uitdrukkelijk als geschikt voor contact met voedsel verkocht wordt, is bedoeld voor bekers en borden. Decoratieve glazuren kunnen zware metalen bevatten. Een binnenkant in voedselveilig glazuur en een buitenkant naar keuze is een gangbare oplossing.